Rozwój gatunków stali nierdzewnych coraz częściej wynika z presji na koszt całkowity, stabilność łańcucha dostaw i wymagania środowiskowe. Równolegle rosną oczekiwania dotyczące niezawodności w środowiskach chlorkowych, jakości powierzchni, spawalności oraz łatwości formowania stali. W efekcie prowadzi to do opracowania nowych gatunków o gruntownie przemyślanych własnościach i wysokim potencjale wdrożeniowym w produkcji seryjnej. W ten nurt wpisuje się nowo opracowany przez Aperam gatunek austenitycznej stali nierdzewnej 316A 1.4682 [1,2].

Aperam wprowadził nowy gatunek stali nierdzewnej austenitycznej o oznaczeniu 316A (1.4682) jako alternatywę dla popularnego gatunku 316L (1.4404). Producent deklaruje równoważną odporność korozyjną i zbliżone własności mechaniczne przy wyraźnie niższej dopłacie stopowej. Gatunek umożliwia redukcję dopłaty nawet do 25%, co wynika z ograniczenia zawartości molibdenu, przy zachowaniu wymaganego poziomu własności użytkowych. Istota projektowania tego gatunku polegała na precyzyjnym zbilansowaniu pozostałych pierwiastków stopowych, w tym podwyższonej roli krzemu. Efektem jest synergiczne oddziaływanie między krzemem a molibdenem, które wpływa na poprawę własności warstwy pasywnej mimo mniejszego udziału samego molibdenu.

Warto wyjaśnić, co może wnosić dodatek krzemu w takim układzie stopowym. Krzem jest silnym odtleniaczem, więc sprzyja czystości metalurgicznej stali. Krzem może także modyfikować zachowanie warstwy pasywnej i jej odbudowę po uszkodzeniu. W badaniach elektrochemicznych wykazano, że wzrost zawartości krzemu może poprawiać kinetykę repasywacji i wiązać się ze wzbogaceniem warstwy pasywnej w składniki zawierające krzem, co jest korzystne w środowiskach sprzyjających inicjacji korozji lokalnej (wżerowej, szczelinowej) oraz korozji naprężeniowej [3]. Zwiększenie dodatku krzemu nie działa jak zamiennik roli chromu czy molibdenu, lecz ujawnia się jako mechanizm wspierający, który może przesuwać równowagę odporności w kierunku stabilniejszej pasywacji powierzchni.

W praktyce nowy gatunek 316A (1.4682) jest materiałem w pełni kompatybilnym procesowo z klasyczną stalą typu 316L (1.4404). Oznacza to łatwą możliwość zastąpienia w obecnych aplikacjach gatunku 316L (1.4404) bez modyfikacji typowych operacji formowania, spawania i obróbki powierzchni. Typowe dla klasycznego gatunku cechy, takie jak bardzo dobra spawalność, podatność na polerowanie, wysoka plastyczność oraz podatność na tłoczenie, wraz z porównywalnym poziomem własności mechanicznych, pozostają zachowane w nowym gatunku 316A (1.4682).

Najważniejsze korzyści z perspektywy użytkownika gatunku 316A (1.4682) to w skrócie:

• niższa dopłata stopowa oraz mniejsza wrażliwość kosztu materiału na zmienność cen molibdenu,
• deklarowana odporność na korozję w mediach chlorkowych oraz na korozję wżerową, szczelinową i międzykrystaliczną, także po spawaniu,
• brak potrzeby zmian w standardowych procesach wytwarzania przy przejściu z 316L (1.4404),
• dobre własności technologiczne, w tym spawalność, plastyczność i możliwość uzyskania wysokiej jakości powierzchni,
• pozycjonowanie jako bezpośredni zamiennik 316L w szerokiej gamie zastosowań przemysłowych.

W dyskusji o porównaniu 316A (1.4682) do 316L (1.4404) może pojawić się aspekt odporności korozyjnej, ocenianej wskaźnikiem PREN. Należy pamiętać, że PREN jest przydatny do wstępnego rankingu materiałów, ponieważ bazuje na udziale chromu, molibdenu i azotu [4]. Nie uwzględnia wpływu innych pierwiastków stopowych i interakcji między nimi. To sprawia, że nie oddaje w pełni odporności korozyjnej materiału, a bardziej dokładną i wiarygodną metodą jest ocena dokonana na bazie badań elektrochemicznych, w tym znaczenia potencjału inicjacji korozji wżerowej w danym środowisku. W przypadku 316A (1.4682) ograniczenia PREN są szczególnie widoczne, ponieważ koncepcja samego stopu celowo redukuje dodatek molibdenu i wzmacnia odporność inną ścieżką metalurgiczną, w tym przez rolę krzemu, który nie jest uwzględniony we wskaźniku PREN. Dlatego w ocenie porównawczej większą wagę powinny mieć dane z laboratoryjnych badań korozyjnych publikowanych przez producenta. Z dostępnych danych wynika, że w testach elektrochemicznych prowadzonych w środowiskach chlorkowych stal 316A w większości analizowanych warunków osiąga wyższy potencjał inicjacji korozji wżerowej niż 316L. Z kolei wyniki testu mgły solnej wskazują na porównywalną odporność obu gatunków na korozję ogólną w warunkach badania.

Więcej informacji, w tym szczegółowe dane techniczne, zakres wyrobów, opis własności technologicznych oraz wyniki badań korozyjnych, producent udostępnia na stronie produktowej 316A oraz w dokumentach towarzyszących. W praktyce kwalifikację materiału do konkretnej aplikacji warto oprzeć na karcie technicznej oraz materiałach producenta opisujących zachowanie w mediach chlorkowych, ponieważ są one bardziej rozstrzygające niż porównanie oparte wyłącznie na wskaźnikach bazujących na składzie chemicznym (PREN).

Literatura i materiały źródłowe

[1]. Aperam. PR EN Aperam Innovation Lab 316A. Informacja prasowa w formacie PDF, 4 grudnia 2025.
https://www.aperam.com/sites/default/files/documents/PR_EN_Aperam_Innovation_Lab_316A.pdf

[2]. Stainless Steel World, Aperam Innovation Lab lunches 316A, https://stainless-steel-world.net/aperam-innovation-lab-launches-316a/

[3]. Toor, I. U. H., Kwon, J., Kwon, H. Effects of Si on the repassivation kinetics and SCC susceptibility of stainless steels. Journal of The Electrochemical Society, 155, nr 9, 2008, C495–C500. https://doi.org/10.1149/1.2953522

[4]. Stowarzyszenie Stal Nierdzewna (SSN). Wskaźniki odporności na korozję wżerową – PREN, https://www.stalenierdzewne.pl/2025/07/01/wskazniki-odpornosci-na-korozje-wzerowa-pren/