Dzień dobry, chciałbym zapytać, czy opis „Materiał: stal kwasoodporna gat. EN 1.4301, AISI 304” jednego z produktów stosowany przez sprzedawcę jest poprawny? Zawsze byłem przekonany, że stal kwasoodporna to 316, a 304 jest określana jako stal nierdzewna. Po napisaniu do sprzedawcy z prośbą o skorygowanie opisu, dostałem odpowiedź: „AISI 304 to jest stal kwasoodporna (czyli nierdzewna)” Proszę o wyjaśnienie, czy sprzedawca ma rację i opis jest poprawny, czy powinien usunąć określenie „stal kwasoodporna”?
Gatunek EN 1.4301 (X5CrNi18-10, AISI 304) jest austenityczną stalą nierdzewną zawierającą około 18% chromu i 8–10% niklu. Zgodnie z obecnie stosowaną terminologią norm europejskich EN 10088 prawidłowym określeniem tego materiału jest stal nierdzewna. Określenie „stal kwasoodporna” pochodzi ze starszej polskiej klasyfikacji, m.in. z wycofanej normy PN-71/H-86020. W tym podziale stale chromowe (stale ferrytyczne) określano jako nierdzewne, natomiast austenityczne stale chromowo-niklowe, w tym stal odpowiadającą obecnemu gatunkowi 1.4301, zaliczano do stali kwasoodpornych. Z tego względu nazwa „kwasoodporna” w odniesieniu do stali 304 ma historyczne uzasadnienie i nadal funkcjonuje w języku potocznym.
Nie jest natomiast poprawne stwierdzenie, że „stal kwasoodporna” i „stal nierdzewna” są po prostu synonimami oznaczającymi określoną odporność na kwasy. Współczesne normy nie stosują „kwasoodporności” jako odrębnej grupy gatunków. Odporność konkretnej stali na działanie kwasu zależy od rodzaju kwasu, jego stężenia, temperatury, obecności innych związków oraz warunków eksploatacji. Stal 1.4301 nie jest odporna na wszystkie kwasy. Również przekonanie, że 304 jest „nierdzewna”, natomiast dopiero 316 jest „kwasoodporna”, nie jest prawidłowe z punktu widzenia obecnej klasyfikacji. Zarówno 1.4301 (AISI 304), jak i 1.4401 (AISI 316) są austenitycznymi stalami nierdzewnymi. Gatunek 1.4401 (AIS 316) zawiera dodatkowo około 2–3% molibdenu, dzięki czemu wykazuje wyższą odporność na korozję miejscową, szczególnie w środowiskach zawierających chlorki. Nie oznacza to jednak automatycznie odporności na każdy kwas.
Dlatego opis produktu: „Materiał: stal kwasoodporna gat. EN 1.4301, AISI 304” nie jest jednoznacznie błędny ze względu na utrwalone historycznie i potoczne znaczenie określenia „kwasoodporna”. Jest jednak nieprecyzyjny z punktu widzenia współczesnej terminologii materiałowej i może sugerować użytkownikowi odporność produktu na środowiska kwaśne, której bez określenia konkretnych warunków nie można zagwarantować.
Najbardziej prawidłowy opis powinien więc brzmieć: „Materiał: stal nierdzewna austenityczna, gat. EN 1.4301 (X5CrNi18-10), AISI 304”. Takie oznaczenie jednoznacznie identyfikuje materiał i nie sugeruje właściwości korozyjnych, których stal 1.4301 nie musi posiadać w każdym środowisku.
Literatura
- Czy stal X5CrNi18-10, 1.4301, AISI 304, 0H18N9 to stal kwasoodporna?, Stalenierdzewne.pl, https://www.stalenierdzewne.pl/2007/11/23/czy-stal-x5crni18-10-1-4301-aisi-304-0h18n9-to-stal-kwasoodporna/
- Stal kwasoodporna czy nierdzewna?, Stalenierdzewne.pl, https://www.stalenierdzewne.pl/2022/05/02/stal-kwasoodporna-czy-nierdzewna/
- Stal nierdzewna – kwasoodporna, Stalenierdzewne.pl, https://www.stalenierdzewne.pl/2014/10/06/stal-nierdzewna-kwasoodporna/
